Tổng cục lâm nghiệp - Ngát xanh Văn Thủy

Ngát xanh Văn Thủy

Cập nhật ngày : 28/02/2017 1:23:43 CH
Ngát xanh Văn Thủy

Khai thác rừng trồng 

Có ai về Đại Phong xin vô ghé thăm vùng Bến Tiến/Tay cuốc khai hoang đã đẩy lùi quá khứ nghèo nàn, men theo lời hát trong ca khúc nổi tiếng “Quảng Bình quê ta ơi”, chúng tôi trở lại miền tây Lệ Thủy giữa ngát xanh cây lá và bạt ngàn rừng. Miền tây Đại Phong năm xưa, nay là xã Văn Thủy đang là điểm sáng trong phát triển kinh tế vùng gò đồi của huyện Lệ Thủy (Quảng Bình).

1. Ngược dòng Kiến Giang, chúng tôi lên Văn Thủy vào một trưa nắng đầu xuân. Mầu xanh hun hút khiến cái nắng dịu đi nhiều. Vì thế, lời đề nghị đi thăm rừng vào giữa trưa của chúng tôi cũng được lãnh đạo xã Văn Thủy đáp ứng ngay, cử Hoàng Văn Năm, cán bộ phụ trách lâm nghiệp xã và anh Trần Quốc Tuấn, cán bộ kiểm lâm phụ trách địa bàn dẫn đường. Thôn Xuân Giang như lọt thỏm giữa những cánh rừng keo, tràm đang đến kỳ thu hoạch. Trận bão lớn trong tháng 10-2013 đã làm cho gần như toàn bộ rừng của Văn Thủy gãy đổ hoặc nghiêng ngả nhưng chưa đầy bốn năm sau, rừng lại nối rừng, bạt ngàn xanh.

Nói về nghề trồng rừng và làm giàu từ rừng ở Văn Thủy, không thể không nhắc tới ông Dương Anh Đức ở thôn Xuân Giang. Cựu chiến binh này vốn là cán bộ của Nông trường Đại Giang, sau khi lâm trường giải thể ông gắn bó với nghề rừng từ đó đến nay. Từ năm 1999, ông đã nhận đất, khai hoang trồng rừng. Với nhiều người Văn Thủy khi đó, việc làm của ông Đức được cho là “liều cho vui” nhưng là cán bộ lâm nghiệp, ông Đức cho rằng: “Không có cách nào khác là khai thác tiềm năng đất đai để phát triển kinh tế gia đình, tức là trồng rừng để sống”. Từ những héc-ta rừng đầu tiên đó, năm 2002, ông thu được một món tiền đủ để trang trải nợ nần và tiếp tục đầu tư trồng rừng. Người dân Văn Thủy thấy ông Đức “làm chơi, ăn thật” noi theo ông tìm đất trồng rừng. Bây giờ ông Đức có hơn 50 ha keo lai đang và sắp vào kỳ thu hoạch. Ông cho biết, mỗi héc-ta rừng keo sau khi thu hoạch trừ các chi phí, ông thu hơn 60 triệu đồng trong chu kỳ bốn đến năm năm. Anh Hoàng Văn Năm nói xen vào: “Anh tính, với 60 triệu đồng thu được mỗi ha nhân với 50 ha thì ông Đức đã là triệu phú trồng rừng rồi còn gì. Mà nghề rừng đã giúp ông gây dựng cơ nghiệp ổn định cho bốn người con, lại còn mua ô-tô con nữa đó”. Ông Dương Anh Đức dẫn chúng tôi thăm khu rừng keo lai gần nhà. Nếu không được chủ nhân giới thiệu cặn kẽ, chúng tôi khó tin đây là rừng keo bốn năm tuổi bởi thân cây gần bằng bắp chân, cao gần 10 m, thẳng tắp vươn đón ánh mặt trời. Ông Đức nói, thỉnh thoảng cứ sáng hoặc cuối chiều hai vợ chồng ông vào rừng phát quang cây nhỏ và cỏ dại như là tập thể dục, và hít thở bầu không khí trong lành, rèn luyện sức khỏe. Khi mệt hoặc gặp việc nặng thì thuê lao động. Cán bộ kiểm lâm Trần Quốc Tuấn nói thêm, ở Văn Thủy, rừng cây khoảng bốn, năm tuổi được bán 50 đến 60 triệu đồng/ha, còn vườn bác Đức, cây to và thẳng đẹp thế này nếu bán giá phải 80 đến 90 triệu đồng/ha. Còn để thêm một thời gian nữa, cây già tuổi, giá bán còn cao hơn.

Gần 11 giờ rưỡi trưa nhưng nhóm khai thác rừng của gia đình anh Võ Văn Nhuần ở thôn Xuân Giang vẫn miệt mài làm việc. Nhuần dừng tay cưa tiếp chuyện chúng tôi. Bố anh vốn là người miệt bắc Quảng Bình vào làm công nhân Nông trường Đại Giang rồi lập gia đình, sinh anh ra trên vùng đất khai hoang lập nghiệp này. Giờ Văn Thủy đã là quê hương của mấy anh em Nhuần. Nhuần cho biết, đây là khu đất cạnh nhà rộng gần nửa héc-ta, anh trồng keo đã bốn năm, nay thu hoạch để cải tạo thành vườn. Giá bán số gỗ keo này khoảng 24 triệu đồng, trừ chi phí anh thu 18 triệu đồng. Nhuần bảo, nông dân Văn Thủy giờ sướng rồi, bán rừng keo dễ hơn bán bó rau muống. Nghe lạ, tôi hỏi lại, Nhuần phân tích: “Nếu bán bó rau muống thì anh phải đưa ra chợ, ít người đến nhà mua. Còn bán rừng, anh chỉ cần a-lô là có người đưa xe đến trả giá mua ngay. Mà chủ xe chở cây bao giờ cũng kèm thêm lao động, chỉ cần đồng ý bán, họ khai thác xong chở đến nhà máy cân khối lượng, trả “tiền tươi” luôn. Chỉ sợ không có cây để bán thôi”.

2. Anh Hoàng Văn Năm cũng là triệu phú ở vùng đồi này. Hiện anh có hơn 30 ha rừng, mỗi năm cho thu hoạch hàng trăm triệu đồng. Ở tuổi ngoài 55, người nông dân này còn rất tráng kiện và nhanh nhẹn, miệng nói tay làm. Chẳng thế mà khi đến các điểm khai thác rừng, anh Năm được bà con hỏi han, trò chuyện khá xôm. Đáng quý hơn khi biết rằng, anh Năm vốn là nông dân trồng rừng có kinh nghiệm, nói năng lưu loát, tác phong nhanh nhẹn, cho nên được UBND xã Văn Thủy ký hợp đồng làm cán bộ phụ trách lâm nghiệp với mức phụ cấp... chỉ 500 nghìn đồng/tháng. Với một người trồng rừng thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm như anh, mức phụ cấp trên chỉ đủ đổ xăng xe trong một tuần nhưng anh cũng vui vẻ và tận tâm với công việc. Các số liệu về nghề rừng ở Văn Thủy, anh nói vanh vách mà không cần giở sổ: Xã có gần 1.900 ha rừng trồng, năm 2016 toàn xã thu gần 25 tỷ đồng từ nghề rừng - con số có thể chưa lớn nhưng đã giúp cho 560 hộ dân trồng rừng của xã có nguồn thu ổn định và no đủ. Hơn 40 hộ có thu nhập hơn 200 triệu đồng/năm. Nhiều hộ có từ 100 đến 200 ha rừng cho thu nhập mỗi năm cả tỷ đồng. Anh Năm nói, đất ở Văn Thủy bây giờ thật sự là “vàng”, khoảnh đất chỉ trồng được vài chục cây, người dân cũng không bỏ. Xã hết đất, người dân sang các xã bên cạnh mua hoặc thuê đất trồng rừng. Khác với trước đây, rừng trồng phải mất nhiều thời gian mới khai thác được, người dân Văn Thủy trồng rừng có đầu tư nên chỉ bốn năm là khai thác. Theo anh Hoàng Văn Năm, đầu tư cho mỗi héc-ta rừng khoảng 10 triệu đồng, bao gồm tiền mua cây giống, thuê máy xới, phân bón…rồi sau đó mất một ít công tỉa thưa, phát cây cỏ; ngoảnh đi ngoảnh lại, bốn năm là thu hoạch. Bình quân mỗi ha rừng sau khi trừ chi phí thu khoảng 50 triệu đồng, với chu kỳ bốn năm, vậy là mỗi năm có thu nhập hơn 10 triệu đồng. Quan trọng hơn, nghề rừng không chỉ tạo việc làm cho lao động trong xã, mà còn giúp nông dân ở các xã độc canh cây lúa ở vùng giữa huyện Lệ Thủy có thêm nguồn thu nhập nhờ thu hoạch keo, tràm ở vùng Bến Tiến. Người Văn Thủy không thu hoạch rừng đồng loạt mà hầu như rải rác trong năm để có tiền chi tiêu cho cuộc sống. Vậy là lao động làm thuê mướn cũng có việc làm gần như cả năm từ nghề chặt cây. Tính ra, nếu trong gia đình hai vợ chồng đi thu hoạch rừng cũng thu được 500 nghìn đồng mỗi ngày, có khi còn cao hơn do rừng ở khu vực thuận tiện về đường sá giúp cho việc thu hoạch nhanh, năng suất cao.

Mấy năm trước, do phải vận chuyển gỗ rừng trồng từ Lệ Thủy ra tận cảng Hòn La, với quãng đường hơn 120 km để bán cho nhà máy chế biến gỗ dăm cho nên chi phí cao, lại phụ thuộc phương tiện. Nay, trên địa bàn Văn Thủy đã có một đại lý thu mua gỗ, ở xã bên có nhà máy chế biến gỗ dăm. Điều này càng kích thích người dân Văn Thủy và cả vùng rộng lớn phía tây huyện Lệ Thủy đầu tư trồng rừng.

3. Ở Văn Thủy, không chỉ người dân mà cán bộ xã cũng nhận đất trồng rừng. Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Tường có khoảng 6 ha rừng. Anh nói, tranh thủ sau giờ làm việc thì lên rừng hít hà cho hơi thở trong lành, phát tỉa cây cỏ, nhưng quan trọng hơn là để hiểu hơn về nghề rừng, đã giúp cho người dân Văn Thủy quê anh no đủ và giàu có. Tranh thủ giữa lúc công việc, chúng tôi cùng anh ra bìa rừng cạnh trụ sở UBND xã trò chuyện. Theo anh Tường, xã không còn đất để mở rộng diện tích rừng trồng mà chỉ còn cách tập trung thâm canh, để rút ngắn thời gian thu hoạch và nâng cao chất lượng gỗ. Trước đây, người dân chủ yếu trồng cây keo tai tượng bằng hạt, cho nên thời gian sinh trưởng dài, nay trồng keo lai giâm hom và giống keo mới từ Đồng Nai đã rút ngắn được khá nhiều thời gian. Sau mỗi lần thu hoạch, người dân thuê máy cày xới đất, rồi bón phân khi trồng. Bén rễ, cây vụt lớn từng ngày. Vào mùa nắng hạn gió tây, cả xã ngay ngáy lo cháy rừng. Hiện xã đã thành lập đội cơ động để tuần rừng và sẵn sàng phương án cứu rừng khi xảy ra cháy. Xã thu bình quân 100 nghìn đồng ha/năm để chi cho công tác phòng chống cháy rừng. Đáng mừng là trong các năm gần đây, công tác này được chú trọng và mỗi hộ dân đều tự ý thức được việc bảo vệ rừng chính là bảo vệ nguồn thu nhập của gia đình, cho nên không xảy ra sự cố đáng tiếc nào. Điều mà lãnh đạo xã trăn trở là các tuyến đường giao thông nhanh xuống cấp một phần do xe vận chuyển gỗ rừng. Để len vào được khu rừng, xe phải có trọng tải lớn và khỏe, nhưng nếu loại phương tiện này chạy trên đường làng thì đường nhanh hỏng. Nghịch lý này chưa có biện pháp giải quyết khiến cho nhiều tuyến đường liên thôn ở Văn Thủy bị xới tung, rất khó đi lại…

Chiều xuống nhanh ở miền sơn cước. Chỉ loáng cái, mặt trời đã gác sau vạt rừng ngát xanh ở thôn Việt Xô, bóng chiều đổ dài trên mảnh ruộng dưới thung sâu. Hình ảnh khai hoang và thành quả của bài ca vỡ đất của hàng nghìn người dân Đại Phong mà nhạc sĩ Hoàng Vân ghi lại trong những năm 60 của thế kỷ trước nay trở nên sống động hơn bao giờ hết. Đi giữa ngát xanh Văn Thủy, chúng tôi cảm nhận được niềm vui của người dân vùng đất mới đang đổi thay.

Nguồn: HƯƠNG GIANG/ http://www.nhandan.com.vn