Quy định mới về buôn bán quốc tế đối với sản phẩm gỗ, thủy sản và các loài động vật, thực vật hoang dã khác đã có hiệu lực

Cập nhật ngày : 25/06/2013 08:53

 

178 nước thành viên CITES sẽ thực hiện các Phụ lục mới, 201 Quyết định và Nghị quyết được thông qua tại Bangkok 90 ngày trước đây. Sáu quốc gia đề xuất gia hạn hiệu lực áp dụng các quy định đối với cá mập và cá đuối.

Danh mục mới các loài và 165 Quyết định, 36 Nghị quyết đã được thông qua tại Đại hội đồng lần thứ 16 Hội nghị các Nước thành viên Công ước về Buôn bán Quốc tế các Loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) tại Bangkok vào tháng 3/2013 đã chính thức có hiệu lực vào ngày thứ Tư, 12/6/2013. Như vậy, 178 nước thành viên sẽ chính thức điều tiết việc buôn bán quốc tế đối với hơn 300 loài mới theo quy định của CITES.

Ông John E. Scanlon, Tổng Thư ký CITES cho biết “Sau phiên Đại hội đồng rất thành công của Hội nghị Công ước các Nước Thành viên hồi tháng 3, chúng tôi đang nỗ lực để đưa các quyết định đã được 178 nước thành viên CITES thông qua đi vào hiện thực. Thông qua hệ thống cấp phép CITES, các đối tượng nhập khẩu, xuất khẩu và người tiêu dùng các sản phẩm gỗ, thủy sản quý hiếm và các loài có giá trị khác có thể vững tin rằng họ đang sử dụng các sản phẩm được khai thác hợp pháp và bền vững. Các quy định mới cũng sẽ hỗ trợ hiệu quả hơn việc nhận diện, tịch thu và xử lý đối với các hoạt động buôn bán loài hoang dã trái phép, bao gồm cả hình thức xử lý đối với tội phạm nghiêm trọng, trong trường hợp phù hợp”.

Hoạt động buôn bán quốc tế đối với gỗ trắc và gỗ mun từ Châu Á, Trung Mỹ và Madagasca đã được đưa vào Phụ lục II CITES. Do đó việc xuất khẩu các loài gỗ này phải có giấy phép CITES đi kèm. Giấy phép xuất khẩu CITES sẽ được cấp nếu kết quả đánh giá mức độ tác động cho thấy việc xuất khẩu các loài này không ảnh hưởng đến các quần thể của chúng trong tự nhiên.

Chương trình phối hợp giữa CITES và Tổ chức Gỗ Nhiệt đới Thế giới (ITTO) sẽ hỗ trợ các quốc gia có liên quan tăng cường năng lực thực thi Công ước. Đức đã công bố sẽ đóng góp hơn nữa để bổ sung thêm ngân sách thực hiện, ngoài số tiền 7,5 triệu EUR đã được Liên minh Châu Âu, các ước thành viên khác và khối tư nhân đóng góp để hỗ trợ cho giai đoạn hai của chương trình.

Ghi nhận việc thực hiện các quy định đối với các loài cá mập đầu vây trắng (Carcharhinus longimanus), cá mập đầu búa hình vỏ sò (Sphyrna lewini), cá mập đầu búa lớn (Sphyrna mokarran), cá mập đầu búa trơn (Sphyrna zigaena) và cá nhám hồi (Lamna nasus) cần có thời gian để chuẩn bị, các nước thành viên đã quyết định gia hạn hiệu lực áp dụng đối với các loài này thêm 18 tháng cho đến ngày 14 tháng 9 năm 2014.

Sau thời gian đó, việc buôn bán quốc tế các loài này sẽ cần phải có giấy phép CITES kèm theo để đảm bảo các loài đó được khai thác bền vững và hợp pháp. Hoạt động buôn bán các loài này cũng sẽ được báo cáo lên Ban Thư ký CITES.

Thời hạn đề xuất gia hạn áp dụng quy định đối với các loài mới đưa vào Phụ lục CITES sẽ kết thúc vào thứ tư ngày 12/6. Một số quốc gia đã nộp đơn gia hạn áp dụng quy định mới đối với một số loài cá, bao gồm Đan Mạch (cá nhám hồi), Guyana (cả 5 loài cá mập và các loài cá đuối), Nhật Bản (cả 5 loài cá mập), Iceland (cá nhám hồi) và Yemen (cá mập đầu búa).

Trung Quốc đã thông báo cho Ban Thư ký CITES rằng, mặc dù Trung Quốc phản đối việc đưa các loài cá mập này vào Phụ lục CITES tại CoP16 do có các quan ngại liên quan đến việc thực thi, tuy nhiên, trên tinh thần hợp tác quốc tế về CITES và trên tinh thần hoàn toàn tuân thủ các quyết định đã được thông qua tại CoP16, Trung Quốc sẽ áp dụng các quy định của CITES đối với các loài này. Do vậy, Trung Quốc không yêu cầu có thêm thời gian thực hiện quy định này.

Tại CoP16, Brazil đã công bố ý định tổ chức một cuộc họp khu vực giữa các Nước Thành viên từ vùng Caribe và Nam Mỹ để giải quyết các vấn đề thực thi trước khi quy định về cá mập và cá đuối có hiệu lực. Ai Len, thay mặt các Nước Thành viên Liên minh Châu Âu và Croatia, đã thông báo sẽ hỗ trợ 1,2 triệu EUR cho Ban Thư ký CITES để hỗ trợ các quốc gia đang phát triển thực hiện các quy định CITES đối với các loài cá mập mới đưa vào danh sách, cá đuối và các loài thủy sinh khác.

Hiện nay Ban Thư ký đang thảo luận với Brazil về cuộc họp vùng và thương thảo với Ủy ban Châu Âu để tìm ra phương thức triển khai hiệu quả nhất số quỹ nhận được.

Các nước thành viên CITES cũng đã thông qua một hệ thống các quy định mạnh mẽ liên quan đến việc thực thi đấu tranh chống lại tội phạm loài hoang dã, đặc biệt là vấn nạn khai thác và buôn bán trái phép Voi và Tê giác. Các nguyên tắc định hướng mới này sẽ giúp cung cấp được các kết quả khoa học cũng như quy chế xác định nước thành viên nào sẽ chịu trách nhiệm cấp giấy phép đối với các loài thủy sinh được khai thác tại các vùng biển quốc tế; đánh giá tác động của các quyết định CITES đối với sinh kế của của cộng đồng địa phương; và giải quyết các xung đột lợi ích chính trị có thể gây ra do các quyết định của ủy ban khoa học CITES mà sẽ có hiệu lực vào tuần này.

Giới thiệu về CITES

Với 178 Nước Thành viên, CITES hiện là một trong những công cụ bảo tồn đa dạng sinh học hùng mạnh nhất trên thế giới thông qua hệ thống các quy định về quản lý buôn bán các loài động vật, thực vật hoang dã. Hàng nghìn loài đã được buôn bán quốc tế và được con người sử dụng làm thức ăn, trang trí nội thất, chăm sóc sức khỏe, du lịch sinh thái, mỹ phẩm hoặc thời trang.

CITES quản lý việc buôn bán quốc tế đối với gần 35,000 loài thực vật và động vật, bao gồm sản phẩm và dẫn xuất của chúng nhằm đảm bảo sự sinh tồn của chúng trong tự nhiên và lợi ích về sinh kế cho người dân địa phương và môi trường toàn cầu. Hệ thống cấp giấy phép CITES đảm bảo việc buôn bán quốc tế các loài thuộc phụ lục CITES mang tính bền vững, hợp pháp và có thể truy xuất được nguồn gốc.

CITES được ký kết tại Washington, D.C vào ngày 3/3/1973. Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập Công ước đã được tổ chức vào tháng 3/2013 trong khuôn khổ phiên họp Đại hội đồng lần thứ 16 của Hội nghị các Nước Thành viên tại Bangkok, Thái Lan từ ngày 3 đến ngày 14/3/2013. Để biết thêm thông tin về CITES, xin hãy truy cập trang web: www.cites.org.

Nguồn: www.cites.org

Biên dịch: Nguyễn Thị Minh Thương- Cơ quan Quản lý CITES Việt Nam.